Ka ndodhur të gjithë neve: je duke parë një video, duke luajtur online apo në një takim virtual dhe papritmas gjithçka ngec. Videoja mbetet në “buffering”, zëri prishet, faqet hapen me vonesë. Dhe pyetja që lind natyrshëm është: pse interneti ngadalësohet ndonjëherë? Në një botë gjithnjë e më të varur nga lidhja online, kjo është një pyetje që meriton një përgjigje të qartë.
Çfarë ndikon në shpejtësinë e internetit?
Interneti është si një autostradë për të dhënat. Sa më shumë makina (pra përdorues apo pajisje) të ketë në të njëjtën kohë, aq më shumë trafik ka dhe aq më ngadalë lëviz gjithçka. Por kjo është vetëm maja e ajsbergut. Ka disa arsye që mund të ndikojnë në përjetimin e një interneti të ngadalshëm dhe ato nuk janë gjithmonë faji i ofruesit të internetit.
Ngarkesa e rrjetit në orare të caktuara
Një nga arsyet më të zakonshme pse interneti ngadalësohet është trafiku i lartë në rrjet. Në orët e pikut, zakonisht pasditeve dhe në mbrëmje kur shumica janë në shtëpi, lidhur në Wi-Fi, duke parë filma apo përdorur rrjetet sociale, rrjeti i ofruesit mbingarkohet. Mendojeni si të jeni në autostradë në orën 17:00 – thjesht gjithçka ecën më ngadalë.
Shumë pajisje të lidhura në të njëjtin rrjet
Në shtëpitë moderne, një router mund të ketë të lidhura njëkohësisht telefonin, televizorin, laptopin, tabletin, pajisjet smart… dhe çdo njëra prej tyre konsumon bandë. Sa më shumë pajisje që përdorin internetin në të njëjtën kohë, aq më shumë ndahet “torta” e shpejtësisë. Nëse dikush në dhomën tjetër po shkarkon një film 4K, nuk është çudi që Zoom-i yt të ngecë.
Largësia nga router-i ose modemi
Shpesh interneti nuk është realisht i ngadaltë, por sinjali Wi-Fi nuk po mbërrin mjaftueshëm i fortë tek pajisja jote. Sa më larg të jesh nga router-i dhe sa më shumë mure të ndajnë valët prej teje, aq më dobët e merr sinjalin. Disa pjesë të shtëpisë thjesht janë “zonë e vdekur” për Wi-Fi.
Ofruesi i internetit dhe planet që ofron
Ndonjëherë problemi është thjesht tek plani i internetit që ke zgjedhur. Nëse ke një paketë të lirë, me një shpejtësi bazë, ajo mund të mos e përballojë dot përdorimin intensiv. Kjo është veçanërisht e vërtetë nëse ke disa përdorues aktivë në shtëpi. Gjithashtu, disa operatorë zbatojnë praktika si “throttling” – ulja e shpejtësisë pas një sasie të caktuar të konsumuar, sidomos në paketat me limite.
Ndikimi i pajisjes që përdor
Një kompjuter i vjetër, një telefon me sistem të ngadaltë apo një laptop me kartë rrjeti të dëmtuar mund ta bëjë internetin të duket i ngadaltë edhe kur vetë lidhja është në rregull. Hardueri i dobët ose programet në sfond që konsumojnë internet mund të ndikojnë ndjeshëm përvojën e shpejtësisë.
Programet që konsumojnë internet në sfond
Shpesh, aplikacionet që duken si të mbyllura janë në fakt duke përdorur internetin në sfond. Përditësimet automatike të Windows-it, backup-et e fotove, aplikacionet e sinkronizimit si Dropbox apo Google Drive, mund të jenë duke konsumuar bandë pa e kuptuar fare. Kjo ndikon direkt në faqet që hap apo videot që shikon.
Ndikimi i kohës dhe kushteve atmosferike
Edhe pse duket si diçka që i përket legjendave urbane, në disa raste, kushte të caktuara atmosferike si reshjet e mëdha, erërat e forta apo stuhitë, mund të ndikojnë në lidhjen e internetit, sidomos në zonat rurale ku infrastruktura është më e brishtë. Kabllot mund të dëmtohen, sinjali mund të ndërpritet përkohësisht dhe lidhja të përkeqësohet.
Problemet nga ana e ofruesit të internetit
Ka raste kur problemi nuk ka asgjë të bëjë me shtëpinë tënde, por është një ndërprerje teknike apo ndonjë defekt nga vetë kompania që ofron internetin. Mund të jetë një server jashtë funksionit, një rrjet kabllor i prishur apo mirëmbajtje e planifikuar. Këto situata zakonisht njoftohen ose zgjidhen brenda pak orësh, por mund të jenë shkaku i një interneti të ngadaltë pa arsye të dukshme.
Si mund ta përmirësosh situatën?
Përpara se të thërrasësh teknikun, ja disa gjëra që mund të provosh vetë:
- Rifillo router-in (shpesh zgjidhje më e thjeshtë dhe efektive)
- Afro pajisjen tek router-i
- Mbyll aplikacionet që nuk i përdor
- Kontrollo nëse ka ndonjë pajisje tjetër që po konsumon shumë bandë
- Kontakto me ofruesin dhe kërko një test të lidhjes
Nëse këto nuk funksionojnë, ndoshta është koha të përditësosh pajisjet ose të mendosh për një plan më të përshtatshëm për nevojat e tua.
Shkurt, interneti ngadalësohet për arsye të ndryshme – disa janë teknike, disa janë të lidhura me përdorimin, dhe disa thjesht për shkak se jetojmë në një botë ku gjithçka është online. Por kur i kupton këto arsye, bëhet më e lehtë ta zgjidhësh problemin… ose të paktën të mos e humbasësh durimin kur Netflix ngec në momentin më interesant të serialit.